Thấy khổ qua rừng có nhiều tại địa phương, anh Nguyễn Văn Hiệp (38, tuổi, ấp Cẩm Tân, xã Xuân Tân, TX. Long Khánh) quyết định thành lập cơ sở sản xuất thực phẩm chế biến từ nguyên liệu khổ qua rừng, loại thực phẩm sạch và không chất bảo quản, để lưu thông trên thị trường. Cơ sở của anh đã có những thành công bước đầu, tuy mới đi vào hoạt động hơn nửa năm nay nhưng đã thu hút đông đảo khách hàng tìm đến đặt hàng với số lượng lớn.
Quảng bá đặc sản của địa phương
Anh Hiệp tiếp chúng tôi bằng nước trà khổ qua rừng do anh tự chế biến. Trà có mùi hương đặc trưng của khổ qua rừng, ban đầu uống vào cảm giác đắng nhẹ nhưng sau đó để lại vị ngòn ngọt, thơm thơm rất dễ chịu. Anh tâm sự: “Nhiều người rất thích uống trà khổ qua rừng vì nó có hương vị đặc trưng. Hơn nữa, uống trà khổ qua rừng rất tốt cho sức khỏe”.

Anh Hiệp cho biết, vì anh là cán bộ công chức nhà nước (Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Tân, TX. Long Khánh) nên anh tranh thủ làm kinh doanh ngoài giờ hành chính. Hằng ngày, cứ 5 giờ chiều, sau khi xong việc cơ quan về nhà, anh cùng vợ, người thân làm sản phẩm cho đến tối. “Nhiều khi khách đặt hàng với số lượng lớn thì chúng tôi phải làm việc cho đến nửa đêm mới nghỉ”, anh Hiệp bộc bạch.
Câu chuyện khởi nghiệp bằng khổ qua rừng của anh Hiệp cũng thật tình cờ. Bình thường, ngoài công việc ở cơ quan, thời gian rảnh rỗi anh phụ giúp gia đình làm rẫy. Từ đó, anh phát hiện khổ qua rừng mọc nhiều trong rẫy nhà mình cũng như các vườn lân cận khác. Từ đó anh suy nghĩ, bấy lâu nay người dân chỉ hái đọt, trái để ăn, khách đến hỏi mua thì bán với giá rẻ mà chưa tìm cách bảo quản lâu hoặc chế biến thành các sản phẩm khác. Trong khi, khổ qua rừng rất nổi tiếng ở vùng đất Long Khánh. Sau đó, anh tìm hiểu, nghiên cứu về giá trị của loài cây hoang dã này.
Từ khổ qua rừng mọc sẵn, hằng ngày anh Hiệp bỏ công sức chăm sóc, làm dàn cho cây phát triển. Theo anh, thổ nhưỡng nơi đây rất thuận lợi cho cây phát triển. Hơn nữa, khổ qua rừng có sức vươn mạnh, chỉ cần bón ít phân và tưới nước là cây mau lớn và cho nhiều trái. Cùng với việc chăm sóc, anh đi tham quan các cơ sở chế biến thành công từ nguyên liệu khổ qua rừng ở huyện Định Quán, tỉnh Tây Ninh, Cần Thơ… để học hỏi kinh nghiệm.
Sau đó, anh tự làm một vài sản phẩm và gửi biếu bạn bè, người thân dùng thử để góp ý. Cứ vừa làm vừa rút kinh nghiệm dần, cuối cùng anh đã làm ra những sản phẩm ưng ý nhất. Đến tháng 11-2016, anh mạnh dạn đầu tư thiết bị máy móc và thành lập Cơ sở sản xuất, kinh doanh Hiệp Vân chuyên sản xuất sản phẩm từ nguyên liệu khổ qua rừng. “Mục đích của tôi là muốn quảng bá đặc sản khổ qua rừng của vùng đất Long Khánh. Thứ hai, muốn người tiêu dùng hướng đến cách tiêu dùng có lợi cho sức khỏe, khổ qua rừng là loại thực phẩm có nhiều dược tính tốt”, anh Hiệp chia sẻ.
Dù chỉ là mô hình sản xuất quy mô gia đình nhưng anh Hiệp rất quan tâm và tuân thủ các quy định nhà nước, như: đăng ký kinh doanh và được cấp giấy chứng nhận về an toàn vệ sinh thực phẩm. Vì vậy, sản phẩm anh làm ra đảm bảo sạch và không chất bảo quản. Hiện tại, anh sản xuất ra các loại sản phẩm: khổ qua rừng xá xíu, khổ qua rừng muối chua, khổ qua rừng nhồi thịt, trà khổ qua rừng (trà xắt lát, trà dây, đọt…). Mới đây, anh đã làm thành công sản phẩm trà khổ qua rừng túi lọc để cung cấp ra thị trường. “Trong số các sản phẩm nêu trên, hai sản phẩm: khổ qua xá xíu và khổ qua rừng muối chua có hương vị rất đặc trưng của cơ sở”, anh Hiệp nói.
Tiếp tục mở rộng thị trường
Ngay từ ngày đầu thành lập cơ sở, anh Hiệp đã tính đầu ra cho sản phẩm của mình. Anh gửi sản phẩm tham gia các hội chợ. Nhờ đó sản phẩm của anh được thị trường chấp nhận và ngày càng có nhiều khách hàng biết đến. “Tôi chủ yếu làm sản phẩm theo đơn đặt hàng từ các nhà phân phối, các đại lý ở TP. Biên Hòa, TP. Hồ Chí Minh. Họ đặt hàng thông qua website, Zalo, Facebook… Ngoài ra, tôi còn có đội ngũ cộng tác viên bán hàng. Nhờ có sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu nên công việc kinh doanh của tôi diễn ra rất thuận lợi”, anh Hiệp chia sẻ.

Theo anh Hiệp, công đoạn chế biến khổ qua rừng hết sức kỳ công vì mỗi sản phẩm đều có những công thức riêng. Chẳng hạn, để làm ra sản phẩm khổ qua rừng xá xíu, anh dùng trái khổ qua bỏ ruột, cắt thành những lát mỏng, rồi đem phơi hoặc sấy khô và ướp hành, tỏi, sả, ớt, đậu nành, gia vị cay… đưa vào lò sấy đến mức độ vừa phải thì ngưng, chờ sản phẩm nguội thì cho vào hộp. Với sản phẩm khổ qua rừng muối chua, anh cũng dùng trái khổ qua cắt thành từng miếng rồi ướp nhiệt độ lạnh làm sao cho nguyên liệu vừa giòn, vừa giữ được vị đắng khổ qua nhưng không đắng quá. Sau đó, anh trộn chung với ớt, tỏi, giấm gia truyền… để cho ra sản phẩm đặc trưng có vị khổ qua, vừa có vị tỏi, ớt, giấm…
Thành phần nguyên liệu, chất lượng sản phẩm là như nhau, nhưng anh Hiệp lại bán với giá “mềm” hơn so với các sản phẩm trên thị trường. Cụ thể, trà khổ qua rừng khô xắt lát với giá 300.000 đồng/kg, trong khi thị trường bán từ 350.000 đồng/kg trở lên; trà khổ qua túi lọc 60.000 đồng/hộp có 25 túi; trà đọt khổ qua rừng 70.000/ kg… “Mình bán rẻ hơn nơi khác vì có sẵn nguyên liệu tại địa phương. Trong khi, các cơ sở khác phải đến TX. Long Khánh tìm mua khổ qua rừng và mất chi phí vận chuyển nguyên liệu”, anh Hiệp giải thích.
Sản phẩm ngon, đạt chất lượng tốt, bán với giá “tận gốc” nên cơ sở anh Hiệp ngày càng nhiều khách hàng tìm đến đặt hàng. Vì vậy, anh liên kết các hộ trồng khổ qua rừng với diện tích khoảng hơn 10 mẫu để có nguyên liệu ổn định. Định hướng của anh là đưa hàng vào các siêu thị lớn, những thị trường lớn như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng. Hướng sắp tới, anh tiếp tục nghiên cứu cho ra nhiều sản phẩm hơn để tận dụng tối đa công dụng hữu ích của khổ qua rừng.
